Lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 1/7 kéo mức hưởng một số chế độ an sinh tăng theo. Đồng thời, tiền đóng bảo hiểm y tế (BHYT) hộ gia đình, trần đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) cũng điều chỉnh tăng.

Tiền lương đóng bảo hiểm xã hội tối đa tăng, lương hưu có thể gần 40 triệu đồng/tháng.

Tiền lương đóng BHXH bắt buộc tăng

Theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng, kéo theo nhiều khoản đóng BHXH, chế độ trợ cấp tính theo lương cơ sở tăng theo. Cụ thể, Luật BHXH năm 2024 quy định tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.

Mức tham chiếu là mức tiền do Chính phủ quyết định dùng để tính mức đóng, mức hưởng một số chế độ BHXH quy định trong Luật BHXH. Mức tham chiếu được điều chỉnh trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng, tăng trưởng kinh tế, phù hợp với khả năng của ngân sách nhà nước và quỹ BHXH. Khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở. Tại thời điểm mức lương cơ sở bị bãi bỏ thì mức tham chiếu không thấp hơn mức lương cơ sở đó.

Nghị định 161/2026/NĐ-CP cũng nêu rõ, mức lương cơ sở mới từ ngày 1/7/2026 dùng làm căn cứ tính mức lương trong các bảng lương, mức phụ cấp và thực hiện các chế độ khác theo quy định của pháp luật; tính mức hoạt động phí, sinh hoạt phí; tính các khoản trích và các chế độ được hưởng theo mức lương cơ sở. Căn cứ theo các quy định nêu trên, mức lương cơ sở cũng là căn cứ xác định mức tiền lương làm cơ sở đóng BHXH bắt buộc của một số nhóm. Do đó, từ ngày 1/7/2026 sẽ thay đổi mức đóng BHXH khi tăng lương cơ sở lên 2.530.000 đồng. Mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất là 2.530.000 đồng. Mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc cao nhất là 2.530.000 đồng x 20 = 50.600.000 đồng.

Theo công thức tính lương hưu, mức lương hưu cao nhất có thể ở mức 75% mức tiền lương đóng BHXH tối đa nêu trên, tương đương gần 40 triệu đồng/tháng, Bên cạnh đó, các khoản trích theo lương như: Bảo hiểm thất nghiệp, kinh phí công đoàn, đoàn phí công đoàn. Một số chế độ được hưởng theo mức lương cơ sở bao gồm: Chế độ thai sản, chế độ ốm đau, chế độ hưu trí, chế độ tử tuất cũng được điều chỉnh theo lương cơ sở. Ngoài ra, các khoản trợ cấp như trợ cấp người có công, trợ cấp bảo trợ xã hội, trợ cấp hưu trí xã hội cũng sẽ được điều chỉnh khi Nhà nước điều chỉnh mức lương cơ sở.

Mức đóng BHYT được điều chỉnh

Luật BHYT sửa đổi năm 2024 quy định mức tiền lương tháng tối đa để tính số tiền đóng BHYT là 20 lần mức tham chiếu. Mức tham chiếu áp dụng theo mức lương cơ sở. Trường hợp chính sách tiền lương có thay đổi thì Chính phủ sẽ quyết định cụ thể mức tham chiếu đóng BHYT. Theo đó, mức lương cơ sở tăng thì làm tăng mức tiền lương tháng tối đa để tính số tiền đóng BHYT. Từ ngày 1/7/2026, lương cơ sở là 2.530.000 đồng thì mức đóng BHYT hộ gia đình tăng tương ứng. Cụ thể, người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở; người thứ hai, thứ ba, thứ tư lần lượt đóng bằng 70%, 60%, 50% mức đóng của người thứ nhất; từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40%.

Bên cạnh đó, hiện học sinh sinh viên thuộc nhóm do ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng BHYT. Đồng thời, các em đang theo học tại các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân sẽ tham gia BHYT tại trường đang học, không tham gia BHYT hộ gia đình. Mức đóng BHYT hằng tháng của học sinh, sinh viên là 4,5% mức lương cơ sở, trong đó ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% (theo Nghị định số 188/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHYT), còn lại học sinh - sinh viên tự đóng 50%. Như vậy, mức đóng BHYT học sinh sinh viên trong 1 năm là 4,5% x 2.530.000 đồng x 12 tháng = 1.366.200 đồng/tháng. Với mức hỗ trợ tối thiểu 50% từ ngân sách nhà nước, học sinh, sinh viên chỉ phải đóng tối đa 683.100 đồng/năm. Phụ huynh, học sinh sinh viên có thể linh động lựa chọn đóng theo 3 phương thức gồm 3 tháng, 6 tháng hoặc 12 tháng một lần.

Theo Bộ Y tế, tỉ lệ đóng BHYT hiện duy trì ở mức 4,5% nhiều năm qua, trong khi luật cho phép tối đa 6%. Vì vậy, Bộ Y tế đang đề xuất tăng theo lộ trình nhằm bảo đảm khả năng chi trả và phục vụ mục tiêu tiến tới miễn viện phí toàn dân. Theo kế hoạch thực hiện Chỉ thị 52-CT/TW ngày 3/10/2025 về BHYT toàn dân, Bộ Y tế được giao xây dựng lộ trình hoàn thiện chính sách BHYT. Trong đó có đề xuất tăng mức đóng BHYT từ năm 2027 gắn với mở rộng quyền lợi hưởng, đồng thời tiếp tục nâng mức hỗ trợ cho người nghèo, cận nghèo, người khuyết tật và nhóm yếu thế. Đồng thời, Chính phủ cũng định hướng thí điểm đa dạng các gói BHYT bổ sung và mở rộng nguồn thu cho quỹ BHYT nhằm bảo đảm tính bền vững lâu dài.